احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
492
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
عصارهء خيارخر طرز تهيهء : خيارخر كاملا رسيده را بريده و روى تورهاى سيمى يا الك يا پارچهاى ريخته و با فشار عصارهء آن را از صافى بگذاريد بعد آب شيرين زلال و خالص روى آن ريخته بگذاريد تهنشين شود بعد آب روى آن را دور بريزيد و اين كار را دو بار انجام دهيد ، تهنشين مرحلهء دوم عصارهء آن است . خواص درمانى : 1 - تازهء آن را با عسل يا روغن زيتون مخلوط كنيد و به صورت قطره استفاده نماييد . براى درمان ورمهاى حنجره و ديفترى نافع است . 2 - عصارهء تازه را با روغن زيتون يا روغن زنبق مخلوط نموده و به وسيله پرمرغ تميزشده آن را بر انتهاى زبان و اطراف آن بماليد . قىآور است ، اگر اثر نكرد سركه رقيق بخوريد و در آب سرد بنشينيد و آب سرد هم بر سر بريزيد ، و مجددا ماليدن آن را تكرار كنيد تا نتيجه بدهد اگر قى بسيار شديد شد براى جلوگيرى و تسكين آن روغن زيتون بخوريد . 3 - تازهء آن را با شير مادر دختردار مخلوط نموده و در بينى بچكانيد . سردرد تمام سر و سردردهاى مزمن را تسكين مىدهد . تذكر : اين عصاره را هيچوقت تنها مصرف نكنيد ، هميشه موقع مصرف آن صمغ عربى يا نشاسته ضميمه نماييد . اگر به تنهايى مصرف شود عكسالعمل شديد ايجاد مىكند و باعث دلپيچه و دلدرد مىشود . براى اشخاص گرممزاج مضر است و عكسالعمل شديد ايجاد مىكند . ريشهء خيارخر خواص درمانى : 1 - يك تا يك و نيم گرم از آب افشرده ريشهء آن را بخوريد . مسكّن درد است ، براى درمان استسقا و يرقان سياه مؤثر است . 2 - پنج گرم از آن را نيمكوب كرده و دم كنيد و آب صافكردهء آن را بنوشيد . براى درمان جزام نافع است . 3 - يكصد گرم از كوبيدهشدهء آن را كه بسيار نرمشده باشد با 700 گرم آب انگور مخلوط كنيد و آن مقدار را چهار قسمت نموده و هر روز يك قسمت از آن را به هم زده و ناشتا بخوريد . براى درمان استسقا بسيار نافع است .